سوگ ایرانی

بوسیله گزارش ایسنا، میرجلال الدین کزازی در یادداشتی داخل نامه شرق نوشت: «یکی از پایدارترین ، عتیق ترین هنجارها و آیین های فرهنگی تو ایران آیین و هنجاری است که پهلو پایه، وسیله و توان نیرومند و رانیی (عاطفی) در سرشت آدمی معتمد شده است: شادی و اندوه. یا تو کاربرد برونی و رفتارشناختی آن دو، داخل ضیافت و سوگ درون تاریخ و نزاکت ایران، ما به آیین هایی پرشمار بازمی خوریم که درون سرشت و ساختار سوگینه اند یا سورینه.

خوشبختانه آیین های سور درون ادب و منش ایرانی بر آیین های سوگ چیرگی و برتری داشته اند. از این روی، شمارشان بیشتر از آن دیگری بوده است، هنوز نیز هست. با این همه، آیین های عزاداری همچنین در درازنای روزگاران همچنان نزد ایرانیان کارکرد و روایی داشته اند، آنان را بوسیله دریغ و تیمار دچار آورده اند. نامورترین این آیین ها در ایران کهن، آیینی بوده است که داخل ماتم سیاووش برگزار شده است. این آیین عزاداری درون سده های اولین هجری تیمار هنوز تو شهرهای مبصر ایران روایی داشته است. مقیاس نوتر این آیین در ایران پس از اسلام آیین سوگ پیشوای سومین شیعیان حسینِ علی (ع) است. این آیین ماتم همچنان باشکوه در سراسر ایران، تا اینکه برون از مرزهای این سرزمین برگزار می شود. آیین های تفرج و عیش همواره داخل ایران کارکردی تعمیم داشته اند و بیشتر آیین هایی مردمی بوده اند اما گرداگرد این آیین ها، هنجارها و کارکردهایی فرهنگی – هنری همچنین پدید آمده است؛ هنرهایی قرین اتیکت – بوسیله خاص ادب پارسی -، یا خنیا و آهنگ، خواه تا اینکه ارائه. این نمایش ها از آن روی که آیین های بزم و سوگ کارکردی مردمی داشته اند به گونه خیابانی برگزار می شده است. هر ایرانی را شما بنگرید یادمان هایی دیرپای از این آیین ها، بوسیله ویژه آیین عزا در یاد خویش نهفته می دارد. هنگامی که واج از این آیین ها می جوی یا در آنها همباز می شود، فرایاد روزگاران کودکی می آید به شهر و زادگاه مانوس بازمی گردد، به آن کویی که آشناترین کوی نزد اوست زیرا سالیان بچگی خود را درون آن گذرانیده است و به همین سان فرایاد خانواده، خویشان، دوستان و آشنایان، آن چه درون آن روزهای سوگ رخ می داده است، می آید. این آیین ها پهلو پایه آن چه گفته شد، از استوارترین پایگاه های اتیکت و منش ایرانی هستند. پس متصل می باید کوشید که نژادگی و کارکرد ناب تاریخی و فرهنگی و منشی یار را تکریم بدارند و از گزند و آسیب به دور بمانند.»

انتهای پیام